New York’taki Poetica Coffee Hakkında Sivil Haklar Soruşturması Başlatıldı
HaberABD Adalet Bakanlığı, New York merkezli bağımsız kahve zinciri Poetica Coffee hakkında sivil haklar soruşturması başlattı. Soruşturmanın nedeni, şirketin Demokrat Partili New York Milletvekili Dan Goldman’a hizmet vermeyeceğini sosyal medya üzerinden duyurması.
Olay, Poetica Coffee’nin hafta sonu yaptığı ve daha sonra sildiği bir sosyal medya paylaşımıyla gündeme geldi. Paylaşımda, İsrail yanlısı görüşleriyle bilinen ve Yahudi kökenli olan Goldman’ın bir Poetica şubesinde çekilmiş fotoğrafı yer aldı. Şirket, personelin kendisini tanıması durumunda hizmet vermeyeceğini, içeri alınmayacağını ve ödemesinin iade edileceğini belirtti.
Paylaşım kısa sürede tepki topladı ve ABD Adalet Bakanlığı’nın Sivil Haklar Birimi tarafından incelemeye alındı.
DOJ Neden Soruşturma Başlattı?
ABD Adalet Bakanlığı Sivil Haklar Birimi’nin başındaki Harmeet Dhillon, X üzerinden yaptığı açıklamada Poetica Coffee hakkında soruşturma başlatıldığını duyurdu.
Dhillon, federal yasaların kahve dükkanları gibi kamuya açık işletmelerin müşterilere ırk, din veya ulusal köken temelinde ayrımcılık yapmasını yasakladığını belirtti. Sivil Haklar Birimi’nin, gerekli görülmesi halinde yasal işlem başlatabileceğini ifade etti.
Buradaki hukuki tartışma kritik bir ayrım üzerine kurulu: Bir işletmenin siyasi görüş nedeniyle hizmet reddetmesi ile müşterinin dini, etnik kökeni veya ulusal kökeni nedeniyle hizmet reddetmesi aynı hukuki kategoriye girmeyebilir.
Poetica’nın paylaşımında Goldman’ın İsrail ve Gazze konusundaki tutumuna yönelik sert ifadeler yer aldı. Ancak Goldman’ın Yahudi kimliği ve paylaşımın dili nedeniyle olay, kamuya açık işletmelerde ayrımcılık yasağı bağlamında federal incelemeye konu oldu.
Paylaşımda Ne Denildi?
Poetica Coffee’nin daha sonra sildiği paylaşımda Goldman’a yönelik çok sert ifadeler kullanıldı. Şirket, Goldman’ın şubelerinden birinde kahve aldığını belirterek, eğer tanınmış olsaydı kendisine hizmet verilmeyeceğini söyledi.
Paylaşımda, Goldman “soykırım destekçisi” olarak nitelendirildi ve Poetica’nın “ırkçılara, faşistlere, homofobiklere ve soykırım destekçilerine” hizmet vermediği ifade edildi.
Bu tür ifadeler, olayın yalnızca bir müşteri şikâyeti olmaktan çıkıp daha geniş bir siyasi ve hukuki tartışmaya dönüşmesine neden oldu.
Goldman’ın Tepkisi
Dan Goldman, olayın ardından yaptığı açıklamalarda, kahve dükkanındaki personelle etkileşiminin normal ve olumlu geçtiğini söyledi. Paylaşımın daha sonra yapılmış olmasını üzücü bulduğunu belirtti.
Goldman ayrıca Adalet Bakanlığı’nın antisemitizmle ilgili daha geniş sorunlara odaklanması gerektiğini ifade etti. Olay, New York’taki Demokrat Parti içi tartışmaların ve İsrail-Gazze savaşı etrafındaki siyasi ayrışmanın ortasında yaşandığı için daha geniş bir siyasi bağlamda yorumlandı.
Yelp Yorumları Geçici Olarak Kısıtladı
Tartışmanın büyümesinin ardından Yelp, Poetica Coffee sayfalarındaki yorum akışını geçici olarak sınırladı. Bu tür durumlarda platform, doğrudan müşteri deneyimine dayanmayan yorumların işletme puanını manipüle etmesini engellemek için sayfaları geçici korumaya alabiliyor.
Bu adım, olayın sosyal medyada hızlı biçimde yayılması ve işletmenin siyasi tartışmanın merkezine oturmasıyla bağlantılı.
Poetica Coffee ise sosyal medya hesabı kapatılmadan önce kendisine yönelik tehditler aldığını iddia eden paylaşımlar yaptı.
Poetica Coffee Kimdir?
Poetica Coffee, kendisini New York merkezli bağımsız bir kafe grubu olarak tanımlıyor. İlk şubesi 2020 yılında Özbekistan göçmeni Parviz Mukhamadkulov tarafından Brooklyn’de açıldı.
Şirketin internet sitesinde Brooklyn, East Village ve farklı mahallelerde şubeleri olduğu belirtiliyor. Poetica, marka felsefesini Özbek kültüründeki “mehmon”, yani kutsal misafir anlayışı üzerine kurduğunu ifade ediyor.
Şirketin kamusal dili, mülteci dayanışması, yerel topluluklarla iş birliği ve “radikal misafirperverlik” gibi kavramlara dayanıyor. Bu nedenle Goldman’a yönelik paylaşım, şirketin kendi misafirperverlik söylemiyle çeliştiği gerekçesiyle de eleştirildi. Poetica’nın sitesinde, şirketin Özbekistanlı bir göçmen tarafından kurulduğu ve mülteci yerleştirme/istihdamı konusunda yerel kuruluşlarla çalıştığı belirtiliyor.
Seçim Bağlamı
Olay, Dan Goldman’ın New York’taki Demokrat Parti ön seçimi sürecinde yaşandı. Goldman, 23 Haziran’daki ön seçimde, New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani tarafından desteklenen Brad Lander ile karşı karşıya geldi.
Bu yarışta İsrail, Gazze, AIPAC desteği ve Demokrat Parti içindeki dış politika ayrışmaları önemli başlıklar arasında yer aldı. Poetica paylaşımında da Goldman’ın İsrail yanlısı çizgisi ve AIPAC bağlantıları hedef alındı.
Bu nedenle olay, yalnızca bir kahve zinciri ile bir müşteri arasındaki hizmet tartışması olarak değil, ABD’de kamusal alan, siyasi ifade, antisemitizm iddiaları ve işletmelerin hizmet reddi sınırları bağlamında ele alınıyor.
Benzer Bir Dava: Jerusalem Coffee House
Bu soruşturma, Adalet Bakanlığı’nın 2025 yılında Oakland’daki Jerusalem Coffee House ve sahibi Fathi Abdulrahim Harara hakkında açtığı davayı da gündeme getirdi.
DOJ’un 9 Haziran 2025’te açtığı davada, işletmenin Davut Yıldızı taşıyan şapkalar takan Yahudi müşterilere hizmet vermeyi reddettiği ve onları dükkandan çıkardığı iddia edildi. Adalet Bakanlığı, bunun 1964 tarihli Medeni Haklar Yasası kapsamında kamuya açık işletmelerde din temelinde ayrımcılık yasağını ihlal ettiğini savundu.
Jerusalem Coffee House tarafı ise davayı Filistin yanlısı sesleri susturmaya yönelik siyasi bir girişim olarak nitelendirdi. DOJ ise bu iddiayı reddetti. Davada süreç devam ederken, bir federal yargıcın sanıkların davanın düşürülmesi talebini reddettiği bildirildi.
Bu örnek, Poetica Coffee olayının neden yalnızca sosyal medya tartışması olarak kalmadığını gösteriyor. ABD hukukunda kamuya açık işletmelerin hizmet reddi, özellikle din, ırk veya ulusal köken iddialarıyla birleştiğinde federal yaptırım konusu olabiliyor.
Hukuki Tartışmanın Merkezindeki Soru
Poetica Coffee olayında temel soru şu olacak: Şirketin hizmet reddi açıklaması yalnızca Goldman’ın siyasi görüşlerine mi dayanıyordu, yoksa din veya ulusal köken temelinde ayrımcılık anlamına gelebilecek bir davranış mıydı?
ABD’de kamuya açık işletmeler belirli durumlarda müşteri davranışlarına, güvenlik gerekçelerine veya işletme kurallarına dayanarak hizmet vermeyi reddedebilir. Ancak bu ret, federal yasalarla korunan sınıflara yani ırk, renk, din veya ulusal köken gibi kategorilere dayanamaz.
Bu nedenle DOJ soruşturması, paylaşımın dili, Goldman’ın kimliği, işletmenin niyeti, fiili hizmet reddinin gerçekleşip gerçekleşmediği ve kamuya açık işletme yükümlülükleri gibi başlıkları değerlendirecektir.
Sonuç: Kahve Dükkanı Tartışması Daha Büyük Bir Hukuki Alana Taşındı
Poetica Coffee olayı, ilk bakışta bir sosyal medya paylaşımı ve siyasi tepki gibi görünse de, hızla federal bir sivil haklar meselesine dönüştü.
Bir yanda işletmelerin politik duruş sergileme ve kamusal tartışmalara katılma hakkı var. Diğer yanda ise kamuya açık işletmelerin müşterilere din, ırk veya ulusal köken temelinde ayrımcılık yapmama yükümlülüğü bulunuyor.
Bu dosyada nihai sonucun ne olacağı henüz belli değil. Ancak soruşturma, ABD’de İsrail-Gazze savaşı etrafında sertleşen kamusal tartışmanın kahve dükkanları gibi gündelik mekânlara kadar nasıl taşındığını gösteriyor.
Poetica Coffee için süreç yalnızca itibar kriziyle sınırlı kalmayabilir. DOJ, soruşturma sonucunda federal ayrımcılık yasalarının ihlal edildiğine kanaat getirirse, konu yasal yaptırım sürecine dönüşebilir.